Δυσπαρεύνια

Υπάρχουν δύο περίοδοι στη ζωή μιας γυναίκας κατά τις οποίες η δυσπαρεύνια εμφανίζεται συχνότερα, και αμφότερες συνδέονται με ορμονικές μεταβολές που επηρεάζουν τη φυσιολογική λίπανση και την ελαστικότητα του κολπικού τοιχώματος.

Μετά τον τοκετό

Στο διάστημα μετά τον τοκετό, ιδίως κατά τη διάρκεια του θηλασμού, τα επίπεδα των οιστρογόνων μειώνονται σημαντικά, προκαλώντας κολπική ξηρότητα και ευαισθησία. Επιπλέον, αν πραγματοποιήθηκε επισιοτομή ή υπήρξαν ρήξεις κατά τον τοκετό, οι ουλές που σχηματίζονται μπορεί να προκαλέσουν επώδυνη σεξουαλική επαφή για αρκετούς μήνες. Η κόπωση και η ψυχολογική πίεση της νέας μητρότητας συμβάλλουν επίσης στο πρόβλημα. Στις περισσότερες περιπτώσεις η κατάσταση βελτιώνεται σταδιακά καθώς οι ορμόνες επανέρχονται στα φυσιολογικά τους επίπεδα.

Στην εμμηνόπαυση

Η εμμηνόπαυση είναι από τις πιο συχνές αιτίες δυσπαρεύνιας. Η μόνιμη μείωση των οιστρογόνων οδηγεί σε ατροφία του κολπικού βλεννογόνου, μειωμένη λίπανση και απώλεια ελαστικότητας των ιστών – κατάσταση γνωστή ως κολπική ατροφία. Σε αντίθεση με τη μεταγεννητική δυσπαρεύνια, η κατάσταση αυτή δεν υποχωρεί από μόνη της και απαιτεί θεραπευτική αντιμετώπιση.

Η διάγνωση της δυσπαρεύνιας ξεκινά πάντα με μια λεπτομερή συζήτηση μεταξύ ασθενούς και γυναικολόγου. Η ακριβής περιγραφή του πόνου είναι το πιο πολύτιμο διαγνωστικό εργαλείο.

Κλινική εξέταση

Ο γυναικολόγος πραγματοποιεί γυναικολογική εξέταση για τον εντοπισμό τυχόν φλεγμονών, δερματικών αλλαγών, συμφύσεων ή ανατομικών ανωμαλιών που μπορεί να ευθύνονται για τον πόνο.

Η εξέταση γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή και ευαισθησία, λαμβάνοντας υπόψη ότι η ίδια η εξέταση μπορεί να είναι δυσάρεστη για γυναίκες που βιώνουν δυσπαρεύνια.

Κολπικός υπέρηχος

Χρησιμοποιείται για την ανίχνευση παθολογίας βαθύτερων οργάνων που μπορεί να ευθύνεται για τον βαθύ πόνο, όπως ενδομητρίωση, ινομυώματα ή κύστεις ωοθηκών.

Εργαστηριακός έλεγχος

Σε περίπτωση υποψίας λοίμωξης ο γυναικολόγος μπορεί να λάβει δείγματα για καλλιέργεια και μοριακό έλεγχο PCR ώστε να εντοπιστεί ο υπεύθυνος μικροοργανισμός και να επιλεγεί η κατάλληλη αγωγή.

Ψυχολογική αξιολόγηση

Όταν τα οργανικά αίτια έχουν αποκλειστεί ή όταν υπάρχουν ενδείξεις συναισθηματικής εμπλοκής, ο γυναικολόγος μπορεί να συστήσει συνεργασία με ειδικό ψυχολόγο ή σεξουαλικό θεραπευτή.

Αντιμετώπιση οργανικών αιτίων

Όταν η δυσπαρεύνια οφείλεται σε γυναικολογική πάθηση η αντιμετώπιση της υποκείμενης πάθησης οδηγεί συνήθως και στην υποχώρηση του πόνου.

Λοιμώξεις αντιμετωπίζονται με κατάλληλη αντιβιοτική ή αντιμυκητιασική αγωγή, ενώ δερματικές παθήσεις της γεννητικής περιοχής αντιμετωπίζονται με εξειδικευμένη τοπική αγωγή.

Ορμονική αγωγή

Σε περιπτώσεις κολπικής ξηρότητας και ατροφίας λόγω εμμηνόπαυσης ή θηλασμού, ο γυναικολόγος μπορεί να συστήσει τοπική ορμονική αγωγή με οιστρογόνα σε μορφή κολπικής κρέμας ή υπόθετου. Η τοπική εφαρμογή προσφέρει σημαντική ανακούφιση με ελάχιστη συστηματική απορρόφηση.

Φυσικοθεραπεία πυελικού εδάφους

Όταν η δυσπαρεύνια σχετίζεται με μυϊκή υπερτονία ή σπασμούς του πυελικού εδάφους, η εξειδικευμένη φυσικοθεραπεία μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματική. Στοχεύει στη χαλάρωση και επαναεκπαίδευση των μυών του πυελικού εδάφους.

Ψυχολογική υποστήριξη

Όταν συναισθηματικοί παράγοντες συμβάλλουν στη δυσπαρεύνια, η ψυχολογική υποστήριξη ή η σεξουαλική θεραπεία μπορεί να είναι καθοριστική. Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία έχει αποδειχθεί αποτελεσματική στη διαχείριση του πόνου και του φόβου που σχετίζεται με τη σεξουαλική επαφή.

Να θυμάστε: Η δυσπαρεύνια δεν είναι κάτι που πρέπει να αντέχετε σιωπηλά. Με τη σωστή διάγνωση και αντιμετώπιση, η συντριπτική πλειονότητα των γυναικών βλέπει σημαντική βελτίωση.