Έλεγχος HPV
Ο έλεγχος για τον ιό HPV αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του ετήσιου προληπτικού γυναικολογικού ελέγχου. Καθώς ο ιός στις περισσότερες περιπτώσεις δεν προκαλεί συμπτώματα, η έγκαιρη ανίχνευσή του μέσω εξειδικευμένων εξετάσεων είναι ο μοναδικός αξιόπιστος τρόπος προστασίας από τις επιπλοκές που μπορεί να προκαλέσει.
Τι είναι ο ιός HPV
Ο HPV (Human Papilloma Virus) είναι ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων και αποτελεί σήμερα το πιο συχνό σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα παγκοσμίως. Είναι τόσο διαδεδομένος που εκτιμάται ότι κάθε σεξουαλικά ενεργό άτομο έχει πιθανότητα έως 80% να μολυνθεί από κάποιον τύπο του ιού σε κάποια φάση της ζωής του.
Ο ιός μολύνει το δέρμα και τους βλεννογόνους των γεννητικών οργάνων, της στοματικής κοιλότητας και του φάρυγγα. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν προκαλεί κανένα σύμπτωμα και το ανοσοποιητικό σύστημα τον καταπολεμά από μόνο του μέσα σε 1 έως 2 χρόνια. Μόνο όταν ο ιός παραμείνει στα κύτταρα του τραχήλου της μήτρας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα υπάρχει κίνδυνος εμφάνισης αλλοιώσεων.
Ο ιός μεταδίδεται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής και στις περισσότερες περιπτώσεις το προσβεβλημένο άτομο δεν γνωρίζει ότι τον φέρει ή ότι τον μεταδίδει στον σύντροφό του.
Συμπτώματα - Γιατί ο Τακτικός Έλεγχος είναι Απαραίτητος
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά γνωρίσματα του HPV είναι ότι στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων δεν προκαλεί κανένα σύμπτωμα. Αυτό σημαίνει ότι μια γυναίκα μπορεί να φέρει τον ιό για χρόνια χωρίς να το γνωρίζει και χωρίς να έχει κανένα ενόχλημα που να την οδηγήσει στον γυναικολόγο.
Αυτός είναι και ο λόγος που ο HPV αποκαλείται συχνά «σιωπηλός ιός» και γιατί ο τακτικός προληπτικός έλεγχος είναι ο μοναδικός αξιόπιστος τρόπος ανίχνευσής του. Το ίδιο ισχύει και για τις προκαρκινικές αλλοιώσεις που μπορεί να προκαλέσει ο ιός στον τράχηλο της μήτρας. Και αυτές αναπτύσσονται χωρίς πόνο ή άλλο εμφανές σύμπτωμα και εντοπίζονται αποκλειστικά μέσα από τον προληπτικό γυναικολογικό έλεγχο.
Η απουσία συμπτωμάτων δεν αποκλείει τη μόλυνση. Ο ετήσιος γυναικολογικός έλεγχος παραμένει η μόνη αξιόπιστη προστασία.
Στελέχη HPV - Υψηλού και Χαμηλού Κινδύνου
Ο HPV περιλαμβάνει περισσότερους από 100 διαφορετικούς τύπους, οι οποίοι κατατάσσονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες ανάλογα με τον κίνδυνο καρκινογένεσης που ενέχουν:
Στελέχη Χαμηλού Κινδύνου
Οι τύποι χαμηλού κινδύνου (κυρίως HPV 6 και HPV 11) προκαλούν καλοήθεις αλλοιώσεις και δεν συνδέονται με καρκίνο. Στις περισσότερες περιπτώσεις το ανοσοποιητικό σύστημα τους αντιμετωπίζει αποτελεσματικά.
Στελέχη Υψηλού Κινδύνου
Οι τύποι υψηλού κινδύνου (κυρίως HPV 16 και HPV 18, αλλά και οι τύποι 31, 33, 45, 52 και 58) είναι αυτοί που υπό συγκεκριμένες συνθήκες μπορεί να προκαλέσουν προκαρκινικές αλλοιώσεις και καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Οι αλλοιώσεις που προκαλούν δεν είναι ορατές στην απλή κλινική εξέταση και εντοπίζονται μόνο μέσα από εξειδικευμένες εξετάσεις.
Πόσο συχνά οδηγεί ο HPV σε καρκίνο;
Η παρουσία HPV υψηλού κινδύνου δεν συνεπάγεται αυτόματα καρκίνο. Στις νέες γυναίκες η μόλυνση καταστέλλεται από το ανοσοποιητικό σύστημα σε ποσοστό έως 90% μέσα σε 2 έως 3 χρόνια. Μόνο στο ποσοστό γυναικών στις οποίες ο ιός παραμένει ενεργός για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα υπάρχει αυξημένος κίνδυνος εμφάνισης προκαρκινικών αλλοιώσεων. Εφόσον εντοπιστούν έγκαιρα, οι αλλοιώσεις αυτές είναι στις περισσότερες περιπτώσεις πλήρως αντιμετωπίσιμες.
Πώς Γίνεται ο Έλεγχος
Ο έλεγχος για HPV περιλαμβάνει τρεις βασικές εξετάσεις που συχνά συνδυάζονται για πληρέστερη διαγνωστική εικόνα:
Τεστ Παπ
Το Τεστ Παπ εξετάζει κύτταρα από τον τράχηλο της μήτρας και μπορεί να ανιχνεύσει κυτταρικές αλλοιώσεις που προκαλούνται από τον HPV. Δεν ανιχνεύει απευθείας τον ιό αλλά τις κυτταρολογικές επιπτώσεις του.
Ένα ύποπτο αποτέλεσμα Τεστ Παπ αποτελεί συνήθως την αφορμή για περαιτέρω εξειδικευμένο έλεγχο HPV.
HPV DNA Test
Το HPV DNA Test ανιχνεύει απευθείας το γενετικό υλικό του ιού στα κύτταρα του τραχήλου, ακόμα και όταν το Τεστ Παπ εμφανίζεται φυσιολογικό. Με τη μέθοδο PCR προσδιορίζεται ο ακριβής τύπος του ιού, διακρίνοντας τα στελέχη υψηλού από τα χαμηλού κινδύνου.
Αποτελεί σήμερα το πιο αξιόπιστο εργαλείο πρώιμης ανίχνευσης του HPV.
Κολποσκόπηση
Εφόσον κάποια από τις παραπάνω εξετάσεις εμφανίσει ύποπτο αποτέλεσμα, ο γυναικολόγος συστήνει κολποσκόπηση. Με τη μέθοδο αυτή εξετάζεται λεπτομερώς ο τράχηλος της μήτρας με ειδικό κολποσκόπιο και εφόσον εντοπιστούν ύποπτες αλλοιώσεις, λαμβάνονται βιοψίες για οριστική ιστολογική διάγνωση.
Σημαντικό: Το HPV DNA Test και το Τεστ Παπ συνιστάται να γίνονται ταυτόχρονα (co-testing) καθώς ο συνδυασμός τους προσφέρει σημαντικά υψηλότερη διαγνωστική ακρίβεια από την κάθε εξέταση μεμονωμένα.
Τι Σημαίνει Θετικό Αποτέλεσμα HPV
Ένα θετικό αποτέλεσμα στον έλεγχο HPV προκαλεί συχνά ανησυχία. Είναι όμως σημαντικό να κατανοηθεί με σαφήνεια τι σημαίνει και τι δεν σημαίνει κλινικά ένα θετικό αποτέλεσμα.
Ένα θετικό αποτέλεσμα δεν σημαίνει ότι υπάρχει καρκίνος ούτε ότι η εξέλιξη προς καρκίνο είναι αναπόφευκτη. Σημαίνει ότι εντοπίστηκε ο ιός στα κύτταρα του τραχήλου, κάτι που συμβαίνει σε σημαντικό ποσοστό γυναικών σε κάποια φάση της ζωής τους. Το επόμενο διαγνωστικό βήμα εξαρτάται από τον τύπο του ιού που εντοπίστηκε. Σε περίπτωση στελέχους χαμηλού κινδύνου συνήθως συστήνεται τακτικότερη παρακολούθηση, ενώ η ανίχνευση στελέχους υψηλού κινδύνου όπως HPV 16 ή HPV 18 οδηγεί στη σύσταση κολποσκόπησης για εκτίμηση τυχόν αλλοιώσεων του τραχήλου.
HPV και εγκυμοσύνη
Η διάγνωση HPV δεν συνεπάγεται δυσκολία σύλληψης ή επιπλοκές στην εγκυμοσύνη. Σε περίπτωση που κριθεί απαραίτητη θεραπευτική παρέμβαση στον τράχηλο, ο γυναικολόγος λαμβάνει υπόψη τις αναπαραγωγικές επιθυμίες της ασθενούς πριν από οποιαδήποτε απόφαση.
Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας αποτελεί σπάνιο επακόλουθο της μόλυνσης από HPV και στις περισσότερες περιπτώσεις προλαμβάνεται πλήρως μέσω του τακτικού προληπτικού ελέγχου.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Ναι, και αυτό συμβαίνει στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων. Το ανοσοποιητικό σύστημα καταπολεμά τον ιό συνήθως μέσα σε 1 έως 2 χρόνια. Στις νέες γυναίκες το ποσοστό αυτόματης κατάστολης της μόλυνσης φτάνει έως το 90%. Ένα θετικό αποτέλεσμα δεν σημαίνει αυτόματα ανάγκη θεραπείας – απαιτεί όμως παρακολούθηση από εξειδικευμένο γυναικολόγο.
Η ανίχνευση στελέχους υψηλού κινδύνου όπως HPV 16 ή HPV 18 συνεπάγεται την ανάγκη στενότερης παρακολούθησης. Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας αναπτύσσεται αργά, συνήθως σε διάστημα πολλών ετών, και προηγούνται πάντα προκαρκινικές αλλοιώσεις που μπορούν να εντοπιστούν και να αντιμετωπιστούν έγκαιρα με κατάλληλη παρακολούθηση.
Το προφυλακτικό μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο μετάδοσης αλλά δεν παρέχει πλήρη προστασία, καθώς ο ιός μπορεί να εντοπίζεται σε περιοχές που δεν καλύπτονται από αυτό. Για τον λόγο αυτό ο τακτικός προληπτικός έλεγχος παραμένει απαραίτητος ανεξάρτητα από τη χρήση προφυλακτικού.
Η ανίχνευση ιχνών HPV στο Τεστ Παπ είναι συχνή κλινική εύρεση. Ο γυναικολόγος θα αξιολογήσει το αποτέλεσμα και πιθανότατα θα συστήσει HPV DNA Test για τον προσδιορισμό του τύπου του ιού και εφόσον κριθεί απαραίτητο κολποσκόπηση για λεπτομερέστερη εκτίμηση του τραχήλου. Το εύρημα δεν πρέπει να αγνοηθεί, ωστόσο δεν συνεπάγεται αυτόματα σοβαρή παθολογία.
Η μόλυνση από HPV από μόνη της δεν επηρεάζει τη γονιμότητα και δεν αποτελεί εμπόδιο στην επίτευξη εγκυμοσύνης. Σε περίπτωση που έχουν εντοπιστεί αλλοιώσεις στον τράχηλο που χρειάζονται θεραπευτική αντιμετώπιση, ο γυναικολόγος σχεδιάζει το κατάλληλο πλάνο λαμβάνοντας πάντα υπόψη τις αναπαραγωγικές επιθυμίες της ασθενούς.
Ζητήστε μια δεύτερη γνώμη ! Κλείστε ραντεβού
