Διαβήτης Κύησης

Η διάγνωση του διαβήτη κύησης γίνεται μέσω της καμπύλης σακχάρου (Oral Glucose Tolerance Test — OGTT), που πραγματοποιείται συνήθως μεταξύ της 24ης και 28ης εβδομάδας κύησης.

Σε γυναίκες με παράγοντες κινδύνου, η εξέταση μπορεί να γίνει νωρίτερα, ήδη από το πρώτο τρίμηνο.

Φυσιολογικές τιμές:

• Νηστεία: < 92 mg/dl
• 1 ώρα μετά: < 180 mg/dl
• 2 ώρες μετά: < 153 mg/dl

Αν μία ή περισσότερες τιμές υπερβαίνουν αυτά τα όρια, τίθεται η διάγνωση του διαβήτη κύησης.

Ο αρρύθμιστος διαβήτης κύησης, δηλαδή εκείνος που δεν αντιμετωπίζεται, μπορεί να επηρεάσει τόσο τη μητέρα όσο και το έμβρυο.

Για το έμβρυο:

• Μακροσωμία – υπέρμετρη αύξηση βάρους. Το έμβρυο λαμβάνει περίσσεια γλυκόζης και αντιδρά παράγοντας επιπλέον ινσουλίνη, με αποτέλεσμα αυξημένη εναπόθεση λίπους. Αυτό μπορεί να δυσκολέψει τον τοκετό και να αυξήσει τον κίνδυνο καισαρικής τομής.
• Υπογλυκαιμία νεογνού – μετά τον τοκετό, το νεογνό μπορεί να παρουσιάσει χαμηλό σάκχαρο λόγω της αυξημένης παραγωγής ινσουλίνης που ανέπτυξε ενδομήτρια.
• Αυξημένος κίνδυνος αναπνευστικής δυσχέρειας – ιδίως σε πρόωρο τοκετό.
• Μακροπρόθεσμα – τα παιδιά μητέρων με αρρύθμιστο διαβήτη κύησης έχουν αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας και διαβήτη τύπου 2 στην ενήλικη ζωή.

Για τη μητέρα:

• Αυξημένος κίνδυνος προεκλαμψίας
• Αυξημένος κίνδυνος καισαρικής τομής
• Αυξημένος κίνδυνος εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 μετά την εγκυμοσύνη

Η διάγνωση διαβήτη κύησης δεν σημαίνει ότι η εγκυμοσύνη γίνεται αυτόματα επικίνδυνη – σημαίνει ότι χρειάζεται προσεκτική διαχείριση. Και αυτή η διαχείριση ξεκινά από τη διατροφή.

Διατροφή στον διαβήτη κύησης

Ο στόχος δεν είναι να εξαλειφθούν οι υδατάνθρακες, είναι να επιλέγονται οι σωστοί υδατάνθρακες και να κατανέμονται σωστά στη διάρκεια της ημέρας.

Βασικές αρχές:

• Μικρά, συχνά γεύματα (3 κύρια γεύματα και 2-3 ενδιάμεσα σνακ)
• Προτίμηση σε σύνθετους υδατάνθρακες χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη (ολικής άλεσης, όσπρια, λαχανικά)
• Αποφυγή απλών σακχάρων (αναψυκτικά, χυμοί, γλυκά, λευκό ψωμί)
• Επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης σε κάθε γεύμα
• Αποφυγή μεγάλης ποσότητας υδατανθράκων στο πρωινό

Αυτομέτρηση σακχάρου
Στις περισσότερες περιπτώσεις, συστήνεται αυτομέτρηση σακχάρου στο σπίτι. Αυτό επιτρέπει την άμεση αξιολόγηση της ανταπόκρισης στη διατροφή και την έγκαιρη προσαρμογή.

Σωματική δραστηριότητα
Η ήπια άσκηση – περπάτημα 20-30 λεπτά μετά τα γεύματα – βοηθά σημαντικά στον έλεγχο του σακχάρου. Συζητιέται πάντα εξατομικευμένα με τον γιατρό.

Φαρμακευτική αγωγή
Στο 15-20% των περιπτώσεων, η διατροφή από μόνη της δεν επαρκεί για τον έλεγχο του σακχάρου, και τότε απαιτείται ινσουλίνη. Η ινσουλίνη είναι ασφαλής για το έμβρυο και αποτελεί την πρώτη επιλογή φαρμακευτικής αγωγής στον διαβήτη κύησης.

Σε κύηση με διαβήτη, η παρακολούθηση εντατικοποιείται:

• Συχνότερες επισκέψεις και μετρήσεις σακχάρου
• Υπερηχογραφήματα ανάπτυξης για παρακολούθηση βάρους εμβρύου — ώστε να εντοπιστεί έγκαιρα τυχόν μακροσωμία
• Doppler ροής αν υπάρχουν επιπλέον παράγοντες κινδύνου
• Προσεκτικός σχεδιασμός χρόνου και τρόπου τοκετού

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, ο διαβήτης κύησης υποχωρεί μετά τον τοκετό. Τα επίπεδα σακχάρου επιστρέφουν στο φυσιολογικό εντός ημερών ή εβδομάδων.

Ωστόσο, υπάρχουν δύο σημαντικά πράγματα που πρέπει να γνωρίζετε:

Πρώτον, οι γυναίκες που είχαν διαβήτη κύησης έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 στη ζωή τους (έως και 50% κατά τα επόμενα 10 χρόνια). Γι’ αυτό συνιστάται επανέλεγχος με καμπύλη σακχάρου 6-12 εβδομάδες μετά τον τοκετό και στη συνέχεια τακτικός έλεγχος κάθε 1-3 χρόνια.

Δεύτερον, σε επόμενη εγκυμοσύνη ο κίνδυνος υποτροπής είναι υψηλός (περίπου 30-50%). Η ενημέρωση και η πρώιμη παρακολούθηση από την αρχή της επόμενης κύησης είναι απαραίτητες.